Wat er “onder de oppervlakte” gebeurt
Veel van onze reacties werken buiten het bewustzijn om. Iemand verheft zijn stem en je bevriest. Je partner is te laat en je voelt paniek, ook al begrijp je dat het alleen file is. Je baas geeft een compliment en je kunt het niet geloven. Dat is geen toeval, maar patronen die ooit zin hadden, omdat ze ons beschermden in onze kindertijd of in een moeilijke periode van ons leven.
In psychodynamische therapie kijken we naar wat zichtbaar is, maar vooral naar wat eronder ligt. Wanneer deze mechanismen zichtbaar worden, ontstaat er meer keuze. Je hoeft niet meer automatisch te reageren.
Hoe het werk verloopt
We praten over wat er nu gebeurt en over wat je daarvan aan het verleden herinnert. Ook belangrijk is wat er tussen ons in de praktijk gebeurt, want de therapeutische relatie laat vaak dezelfde patronen zien als in je leven. In een veilige relatie kun je ze opmerken en anders beleven.
In mijn werk combineer ik het gesprek met aandacht voor het lichaam en met een systemische benadering. Het lichaam onthoudt vaak wat we niet kunnen benoemen, en de familie waaruit we komen beïnvloedt nog steeds onze rollen en loyaliteiten.
Hoe het verschilt van CBT
Cognitieve gedragstherapie (CGT) richt zich vooral op het hier en nu: op het veranderen van gedachten en gedrag, vaak met duidelijk omschreven oefeningen en een kortere duur. Het werkt goed bij bijvoorbeeld specifieke fobieën.
Psychodynamische therapie vraagt eerder: “waarom herhaalt dit zich?” Ze is een goede keuze als je al veel begrijpt maar de verandering uitblijft, als het probleem in verschillende vormen terugkomt of als het gaat om relaties en je gevoel van eigenwaarde. Beide benaderingen kunnen elkaar ook aanvullen.
Kort gezegd: CBT leert je anders te reageren. Psychodynamische therapie helpt je te begrijpen waar een reactie vandaan komt, en zo kun je die van binnenuit veranderen.
Hoe lang duurt het
Daar is geen eenduidig antwoord op. Sommige mensen voelen na een paar sessies duidelijk verlichting en meer helderheid. Werken aan diepgewortelde patronen duurt meestal enkele maanden of langer. We kijken regelmatig samen of we de goede kant op gaan.
Auteur: Barbara Wareman-Midura, psychodynamisch therapeut (Academie voor Psychodynamica, CAT). Dit artikel is bedoeld als informatie en vervangt geen consult.
