„Trochę stąd, trochę stamtąd”
Urodziłam się w Polsce, a w Holandii mieszkam od dwudziestego roku życia. Znam to uczucie z własnego doświadczenia: w Holandii przez lata byłam „tą Polką”, a w Polsce coraz częściej słyszałam, że mówię i myślę „jak Holenderka”. Długo wydawało mi się, że muszę wybrać. Dziś wiem, że nie muszę.
Psychologia nazywa ten stan na różne sposoby: stres akulturacyjny, żałoba migracyjna, podwójna tożsamość. W gabinecie słyszę go prościej: „nie wiem już, gdzie jest mój dom”.
Z czym przychodzą do mnie Polki i Polacy w Holandii
- poczucie winy, że rodzice starzeją się daleko
- tęsknota, która wraca po każdej wizycie w Polsce
- samotność mimo pracy, rodziny i wielu obowiązków
- poczucie, że trzeba pracować ciężej niż inni, żeby zasłużyć na swoje miejsce
- trudność w mówieniu o uczuciach po niderlandzku
- napięcia w związku polsko-holenderskim: inne oczekiwania co do rodziny, świąt, pieniędzy, wychowania dzieci
Emigracja to nie jedno pożegnanie, tylko wiele małych pożegnań, które często przeżywamy w ciszy.
Żałoba, o której się nie mówi
Wyjazd zwykle był świadomą decyzją, więc trudno przyznać się do smutku. „Przecież sama tego chciałam.” A jednak każda zmiana kraju to także strata: języka, w którym się dorastało, bliskości rodziny, przyjaźni, smaków, poczucia, że wszystko jest zrozumiałe bez tłumaczenia. Kiedy ta strata nie zostaje opłakana, potrafi wracać jako przygnębienie, drażliwość albo ciągłe zmęczenie.
Co może pomóc
- Nazwać obie strony. Co zyskałaś lub zyskałeś w Holandii, a za czym tęsknisz? Obie listy są prawdziwe.
- Mówić w swoim języku. O najważniejszych sprawach łatwiej mówić w języku dzieciństwa. Dlatego terapia po polsku bywa tak pomocna, nawet jeśli na co dzień świetnie radzisz sobie po niderlandzku.
- Budować swoje miejsce. Ludzie, rytuały i miejsca, przy których czujesz się u siebie, ważą często więcej niż adres.
- Dać sobie czas na przejścia. Po powrocie z Polski zaplanuj spokojniejszy dzień.
Możesz zacząć od krótkiego testu o życiu między dwiema kulturami. Jeśli wolisz posłuchać i porozmawiać w grupie, zapraszam na bezpłatny Krąg online dla Polaków w Holandii. Więcej o tym, jak wygląda terapia po polsku w Holandii, piszę w osobnym artykule.
Autorka: Barbara Wareman-Midura, terapeutka psychodynamiczna (Academie voor Psychodynamica, CAT). Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji.
